Şeyh Sâdık Efendi
Tekkesi

Üç asrın kaydı

1. 11201708

   Tekkenin binâsı

   Şeyh Hacı Hüseyin Dede — “Hacı Dede” — Vâlide-i Atik'te dergâhı kurar; Nakşibendiyye'nin Kâsâniyye kolundandır. Sâdık Üç ayrı tarih dolaşır: 1120/1708 (vakıf neşri ve 1918'de tekkenin kendi postnişîni Şeyh İsmâil Hakkı'nın resmî beyanı), 1140/1728 (Vassaf'ın çıkarımı ve akademik tez), 1143/1730 (Tanman, envanter kaydı, aile notu). Birinci elden olanı, tekkenin şeyhinin kendi imzasını taşıyan 1120'dir.

2. 11361723

   Pîrin doğumu

   Muhammed Sâdık, Erzincan'da müftü ailesinden dünyaya gelir. Sefîne-i

3. 11731759

   Bânînin vefatı

   Hacı Hüseyin Dede 1 Rebîülevvel Cuma günü vefat eder; seksen üç halife yetiştirmiştir, kırktan fazlası Karacaahmed'de medfundur. Sefîne-i

4. 11931779

   İstanbul'a geliş

   Sâdık Efendi ailesiyle Erzurum'dan İstanbul'a gelir; bir müddet Sinan Paşa Medresesi'nde Farsça okutur. İslâm

5. 11951780

   Meşîhat

   Meşîhat makamı boş olan Alaca Minare Tekkesi'ne şeyh olarak tayin edilir. Tekke, onun postnişînliğiyle Zenbûriyye'nin âsitânesi sayılır. Sâdık Vassaf, Terbiyenâme'ye dayanarak meşîhatin 1196/1782'de, altmış yaşındayken başladığını söyler.

6. 12001785

   İlk onarım

   Şeyh Kâmil Seyyid Mustafa bin es-Seyyid Ali Efendi eliyle tamir görür. Sâdık

7. 11991784

   İstanbul tekkeleri sayılır

   I. Abdülhamid, 1 Muharrem 1199'da İstanbul'daki tekkelerin sayımını emreder — her Muharrem tarikat erbabına atiyye dağıtıldığı için. Sayımda 203 tekke ve zâviye tespit edilir; tekkemiz “Akyapıda Hacı Dede Tekyesinde Şeyh Sadık Efendi Tekyesi” adıyla kaydedilir. İstanbul'daki

8. 12021787

   Tekke pîrin adıyla kaydedilir

   Hatt-ı hümâyunla, Hacı Dede tekkesindeki meşîhat resmî kayıtlara “Şeyh Sâdık Efendi tekyesi” adıyla geçer; pîr o sırada postnişîndir. İstanbul'daki

9. 12061791

   Hüsameddin Ağa Çeşmesi

   III. Selim'in ser-şahincisi Hüsameddin Ağa, şeyh evinin altına çeşmeyi yaptırır. Sâdık

10. 12091794

    Pîrin vefatı

    Rebîülâhir ayında, tan yeri ağarırken vefat eder ve kendi vakf u binâsı olan tekkenin türbesine defnedilir. Tarihi, o an başucunda bulunan müridi Erzurumlu Mehmed Re'fet Efendi kaydetmiştir. Muhammed Türbedeki levhada yazılı tarih manzumesi ise ebced hesabıyla 1210/1795 verir; İnsan ve İrfan Vakfı neşri bu tarihi ve yetmiş dört yaşı esas alır.

11. 12611845

    Hâlidiyye'ye geçiş

    Tırnavalı İsmail Efendi'nin tekkedeki Hâlidiyye ile tanıştığı yıl. Şeyh Abdülfettâh el-Akrî bu kolun başıdır; tekkede Trablusşam müftüsü Hâlidî şeyhi Ahmed el-Ervâdî de bulunmaktadır. Hazire

12. 13021884

    Abdülhamid onarımı

    Sultan II. Abdülhamid döneminde tuğralı kitâbesiyle yenilenir; kitâbe metni Hazînedar Sâbit Efendi'nindir. Sâdık

13. 13261908

    Şadırvan

    Âsitâneli Dilsizzâde el-Hac Mehmed Fahreddîn Efendi'nin hayratı olan dikdörtgen şadırvan avluya konur. Sâdık

14. —1915

    Yüzbaşı İshak Bey'in evi

    Son postnişîn Şeyh İsmâil Efendi'nin damadı Yüzbaşı İshak Bey, I. Dünya Harbi sırasında Köprülü Fazıl Paşa Sokağı tarafındaki iki katlı evi yaptırır. Kendisi Çanakkale'de şehid olmuştur. Yüzyıllar

15. —1923

    Kabir hâlâ ziyaretgâh

    Muhammed Nusret'in Tarihçe-i Erzurum'u bu yıl basılır ve pîrin kabrinin “bugün ziyaretgâh olduğunu” kaydeder — kabir 20. yüzyıl başlarına kadar ziyaret edilmektedir. Muhammed

16. 13441925

    Kapanış

    Tekke ve zâviyelerin kapatılması kanunuyla dergâh mühürlenir. Son postnişîn Şeyh İsmail Hakkı Efendi'nin torunu, içindeki değerli eşyanın Vakıflarca alınıp götürüldüğünü ve dedesinin tekkeye gömülmesine izin verilmeyip Karacaahmed'e defnedildiğini yazar. Aile

17. —1939

    Türbe ve sandukaların yok edilmesi

    Türbe ve tekke 1939'a kadar ayaktaydı. Bu tarihten sonra tekkenin bütün bölümleri ve sandukalar yıkılıp yok edildi. Geriye yalnız çevrili bir bahçe kaldı; içinde çok sayıda kabir var, fakat taşları söküldüğü için çoğunun kime ait olduğu tespit edilemiyor. Muhammed Vakıf neşri yıkımı 1940'a ve yalnız tevhidhâneye bağlar; tez bütün bölümlerin yok edildiğini söyler.

18. —1987

    Bânînin şâhidesi kaybolur

    Hacı Hüseyin Dede'nin şâhidesi 1987 Şubatında yok olur. Tekke harap düşünce mescit duvarından alınıp dış duvara yerleştirilmişti. Yüzyıllar

19. —1990

    İshak Bey'in evi yıktırılır

    Yüzbaşı İshak Bey'in yaptırdığı iki katlı ev, Ramazan Bayramı'nın birinci günü belediyece — Haskan'ın ifadesiyle “hiç gereği yokken” — yıktırılır. Yüzyıllar

20. 13261908

    Abdest teknesi

    Dergâhın bahçesindeki yekpâre küfeki taşından yontulmuş abdest su teknesi, İstanbullu Dilsizzâde Hacı Büyük Fesli Mehmed Fahreddin Efendi'nin hayrâtıdır. Alaca

21. 14362015

    Restorasyon

    Üsküdar Belediyesi tarafından restore edilir ve eğitim, kültür ve sosyal faaliyetler için İnsan ve İrfan Vakfı'na tahsis edilir. Sâdık