Tekkenin son şeyhi · kendi kalemiyle
Şeyh İsmâil Hakkı Özer
Meşâyihe mahsûs
tercüme-i hâl
Tekkenin son postnişîni, 1918'de İstanbul Müftülüğü'ne verdiği resmî Meşâyihe Mahsûs Tercüme-i Hâl Varakası'nı kendi eliyle doldurdu ve mühürledi. Aşağıdaki bütün bilgiler o belgeden — soruların sırası da varakanın kendi sırasıdır. Bu, tekke hakkında elimizdeki tek birinci elden resmî kayıttır. Tercüme-i
“Sadrımdan müthiş bir kurşun cerihasıyla avdet ettim. Tedâviye meşgul olduğumuzdan icâzet almaklığıma mâni' olmuştur.”
-
İsim, şöhret, mezheb ve hangi tarîkten müstahlef olduğu
“İsmim Şeyh İsmâil Hakkı ve şöhretim Şeyh İsmâil'dir. Pederim Şeyh İbrâhim Şerîf'tir. Sülâle-i ma'rûfaya mensubum fakat nesebimiz zıyâ'a uğramıştır. Mezhebim İmâm A'zam Ebû Hanîfe Nu'mân ibn Sâbit ve itikâdım Ehl-i Sünnet ve'l-Cemâattir.”
Babasından 1280 (1863/64) tarihinde ahz-ı tarîk etti. 1295'te (1878) babası vefat edince seyr-i sülûkunu ikmal için Çarşamba'daki Murâd Molla Tekkesi şeyhi, Nakşî ricâlinden Şeyh Ârif Efendi'ye on altı yıl hizmet etti ve ondan müstahlef oldu. Onun vefatıyla Beşiktaş'taki Neccârzâde Tekkesi şeyhi eş-Şeyh Mustafa Rızâ en-Nakşibendî'den de 12 Cemâziyelâhir 1318 (8 Ekim 1900) tarihinde hilâfet aldı; icâzetnâmesi elindedir.
-
Doğum tarihi ve yeri
1270 hicrî — 1269 mâlî — 1853/54 mîlâdî tarihinde Dersaâdet'te doğdu.
-
Tahsili, hocaları, eserleri
İlk tahsilini Atîk Vâlide mektebinde tamamladı; sonra Üsküdar'da kurrâ-i benâmdan Hâce Sabri Efendi'nin halkasında hıfzını ikmal etti. Bir taraftan Vâlide Medresesi'nde on yılı aşkın ulûm-i âliyye tahsil etti. Hocaları: Kara Hasan Efendi-zâde Hâce Ahmed Efendi ve Bâyezîd dersiâmlarından Tokatlı-zâde Hâce Ahmed Efendi.
İcâzetnâme almaya muvaffak olmak üzereyken Sırp Muharebesi çıktı. Fâtih dersiâmlarından Hâfız Ahmed Şâkir Efendi'ye binbaşılık rütbesi verilip gönüllü tabur teşkil edilince, kendisi de gönüllü olarak birlikte savaşa gitti.
“Sadrımdan müthiş bir kurşun cerihasıyla avdet ettim. Tedâviye meşgul olduğumuzdan icâzet almaklığıma mâni' olmuştur.” — Telifi yoktur.
-
Devlet hizmeti
“Gerek maaşlı ve gerek maaşsız olarak umûr-ı devlette hiçbir zamanda istihdâm olunmadım.”
-
Postnişîni bulunduğu dergâhın adları ve meşîhatinin tarihi
“Üsküdar'da Vâlide-i Atîk Câmi-i şerîfi civârında Pazarbaşı mahallesinde tarîkat-ı aliyye-i Nakşibendiyye'den Hacı Dede ve nâm-ı diğeri Şeyh Sâdık Erzincânî Dergâhı ve nâm-ı diğeri Şeyh İbrâhim Efendi nâmıyla yâd olunur.”
Meşîhat 1296 Recebinde (Haziran-Temmuz 1879) imtihanla uhdesine verilmiştir. 1918'de: “kırk senedir mezkûr dergâh-ı şerîfte hâdimu'l-fukarâyım. Berât-ı âlî yedimde mahfûzdur.”
-
Bânîsi ve yapılış tarihi
“Bânî-i evvel Hacı Dede ile ma'rûf tarîk-i Nakşiyye'den Hacı Hüseyin Dede'dir. 1120 (1708/09) târihinde inşâ etmiştir ve bânî-i sânî 1200'de (1785/86) zâviyedârlık ciheti vaz' eden sâhibü'l-hayrât eş-Şeyh Kâmil Seyyid Mustafa bin es-Seyyid Ali'dir.”
-
Tarîkatı, âyin günü ve dergâhın hâli
“Esâsen mezkûr dergâh-ı şerîfin mensub olduğu tarîk, Nakşibendî tarîkatıdır ve hâlâ mezkûr tarîkin âyini icrâ olunmaktadır. Yevm-i mahsûsu Perşembe günü akşamı yani Cuma gecesidir.”
“Dedegân odalarını asker tarafından işgâl edilerek cam ve çerçevesi kalmadığı gibi tamir edilmeden kâbil-i iskân olunacak bir hâlde değildir. O sebebten el-yevm icrâ-yı âyin edilmemektedir.”
Meşîhatten başka ciheti yoktur; yalnız biraderzâdesi Halîl Efendi'nin uhdesinde sirâc-ı kanâdil vardır. Müseccel vakfiyesi mevcut değildir. Haremeyn vakfından aylık iki yüz kuruş taâmiye, günlük üç kıyye pirinç, iki kıyye lahm ve on iki çift fodula; ayrıca yıllık altmış kilo zeytinyağı, sekiz kıyye mum ve iki yüz kuruş mevlid-i şerîf parası tahsis edilmiştir.
-
Halifeleri ve dervişleri
“Hulefâm yoktur. İnâbe eden dervîşânım yirmi kişiden ibârettir.”
Üsküdar'da Vâlide Câmi'-i Şerîfi civârında Alaca Minâre karşısında kâin Hacı Dede Dergâh-ı Şerîfi Postnişîni — Hâdimu'l-Fukarâ — Mühür: Şeyh İsmâil
Kuruluş tarihi
Tekkenin ne zaman kurulduğu kaynaklarda üç ayrı tarihle verilir: İnsan ve İrfan Vakfı neşri 1120 / 1708, Hüseyin Vassaf — Hacı Hüseyin Dede'nin kırk yıl kadar seccâde-nişîn oluşundan çıkararak — 1140 / 1727-28, kültür varlığı envanter fişi ile aile notları ise 1730 der.
Bu varaka meseleyi bitirir: tekkenin kendi postnişîni, resmî bir belgede, bânîyi ve tarihi 1120 (1708/09) olarak kaydeder. Vassaf'ınki bir tahmindi; envanter fişininki ise yuvarlatılmış bir tarihtir. Tercüme-i
Kapanış
Varakanın yazılmasından yedi yıl sonra tekke ve zâviyeler kapatıldı. Torunu Bedrettin Özer'in aile notuna göre dergâh mühürlenip sonradan yıktırıldı, içindeki değerli eşya Vakıflarca alındı; dedesinin vefatında tekkeye defnine izin verilmeyip Karacaahmed Mezarlığı'na defnedildi. Aile
