Sözlük

A

AHAD

Birler, vahdetin çoğulu (Ehad). Her türlü bilinemezlikte zâtına mahsus tek, bir ve eşsiz olan Yüce Allah.

AHİBBA

Dostlar, arkadaşlar.

AHÎ

Kardeşim.

AKDEM

Daha önce, Daha ileri.

ALİL

Hastalık, sakatlık.

ANDELİB

Bülbül.

ASÂ

Gibi.

ASFİYA

Safiyet, takva ve kemal sahibi.

ATÂ

Vermek, bağışlamak.

AYÂN

Açık, âşikâr.

B

BÂB

Kapı.

BADİ

Sebep olan.

BAHİR

Deniz.

BASAR

Göz, görme.

BEHA

Kıymet, değer.

BEKÂ

Kalıcılık, ölümsüzlük.

BELÂ

(Kâlû Belâ) "Evet sen bizim Rabbimizsin."

BEND

Kıvırmak, bükmek.

BEND

Bent, bağlanmış.

BEZM-İ EZEL

Elest bezmi.

BÎ-GÜMÂN

Şüphesiz.

BÎ-İŞTİBÂH

Şüphesiz.

BÎ-NEVA

Zavallı, nasipsiz, muhtaç, çaresiz.

BÎ-SABIR

Sabırsız.

BÛM

Aylaklık etmek.

C

CÂM

Kadeh.

CÂVİDAN

Sonrasız, sonsuz.

CEBİN

Alın, yüz, korkak.

CEDEL

Tartışma, çekişme.

CELİ

Açık, aşikar, parlak.

CEVAN

Genç, taze, delikanlı.

CİNAN

Cennetler, sekiz cennet.

CÜNÛN

Delilik.

D

DAMEN

Entari, etek, kenar.

DANÂ

Bilen, bilgili.

DÂR

Yer, ev, yurt.

DEHAN

Ağız.

DENÎ

Alçak.

DEST

El.

DÎDE

Göz.

DÎL

Gönül.

DÛR

Uzak.

DÜRR-I YEKTA

eşsiz inci.

DÜŞVÂR

Zor, güç

DÜZAH

Cehennem

E

EDNÂ

Çok aşağı, en alt düzeyde.

ELEST

“Elestü birabbiküm” (Ben sizin rabbiniz değil miyim?)

ELYAK

Daha münasip.

EMRÂZ

Hastalıklar.

ENİS

Dost, arkadaş, yâr, hemdem.

ENVÂR

Nurlar.

ESFEL

En sefil, çok sefil.

ETKİYÂ

Çok takva sahibi olanlar.

ET-TAİBÜ

Tövbe eden, yönelen.

EYNEMA KÜNTÜM

"Nerede olsanız" (Hadid, 4. Ayet).

F

FÂNUS

Süslü, ayaklı fener.

FAZL

Erdem

FİRAK

Ayrılık.

FÜNUN

Fen, ilimler.

G

GÂH

"Yer" manasında son ek, arasıra, bazen.

GAYUR

Gayreti çok olan. Kötülük ve çirkinlikleri şiddetle reddeden.

GAZÛB

Kızgın, öfkeli, hiddetli.

GEDA

Dilenci, yoksul.

GER

Eğer, “yapan, yapıcı” manasındaki son ek.

GÛŞ

Dinlemek.

GÜFT U GU

dedikodu.

GÜMRAH

Gür, yüksek, aşırı derecede büyümüş olan

GÜVÂH

Şahit, gören, bilen, tanıyan.

H

HAKAİK

Hakikatler.

HÂK

Toprak.

HALÂS

Kurtuluş.

HALİS

Karışık olmayan, saf, katışıksız. İçten, samimi.

HERGİZ

Asla, kat’iyyen, hiçbir suretle.

HEM KÂR

“Her yaptığım”

HEMTA

Benzer, denk, eşit.

HEZARAN

Binlerce.

HOD

Kendi.

HURÂN

Huriler.

K

KADEM

Ayak.

KAM-RAN

İsteğine kavuşmuş olan.

KANDE

"Nerede(?)"

KÂN

Bir şeyin menbağı, kaynağı.

KÂRİN

Yakın.

KAYD

Kayıt, yazı, bağ.

KERREMNA

"Kerem kıldık." (İsra, 70. Ayet)

KİL’U-KÂL

Dedikodu, boş söz.

KİZB

Yalan, yalan söylemek.

KUL KÜLL

"Her şey Allahtandır." (Nisa, 78. Ayet)

KUT

Mutluluk

KUY

Köy, mahalle sokak, sevgilinin bulunduğu yer.

L

LA'NAZIR

Eşsiz, benzersiz.

LA-TAKNETU

"Ümidinizi kesmeyin." (Âyet-i Kerime)

LÂ-YEZÂL

Zevalsiz, bitimsiz.

LİKA

Kavuşma, buluşma.

M

MA’ÂSİ

Günahlar, isyanlar.

MABUD

Kendisine ibadet edilen.

MAHFİ

Gizli, saklanmış.

MANEND

Benzer, eş.

MASİVA

Dünya işleri, Allah’tan gayrı her şey.

MEDYÛN

Verecekli, borçlu.

MELÂL

Can sıkıntısı, üzüntü.

MEKKARE

Kiralanan yük hayvanı.

MEN AREF

"Men arefe nefsehu fekad arefe Rabbehu" (Kendini bilen Rabbini bilir.) (Hadis-i Şerîf)

MERDUD

Reddedilmiş.

MESÂB

Rücu edecek, geri dönecek yer.

MEŞAYİH

Şeyhler.

META

Mal, elde bulunan varlık.

MEZKÛR

Adı geçen, zikr olunan.

MİHMAN

Misafir.

MİR’ÂT

Ayna.

MUHAL

Olamayacak, imkansız.

MUİN

Yardımcı.

MUKARRER

Kararlaştırılmış, kararlaşmış.

MUKTEDA

Kendisine uyulan, önde giden.

MÛNİS

Kendisine alışılmış, sevimli.

MÛTU EN TEMÛTU

“Ölmeden önce ölünüz.” (Hadîs-i Kutsî)

MUYÎ-SER

Saç, baş kılı.

MÜCAVİR

Peygamber Efendimize komşu olanlara verilen bir ünvan. Ailesini, malını mülkünü, dünyalık şeyleri bırakıp, peygamberin şehrinde, yakınında yaşama arzusuyla Medine’ye yerleşenlere denir.

MÜDAM

Devam eden, sürekli, mey.

MÜLHİD

Dinden çıkan, imansız.

MÜSELLEM

İnkâr edilemeyen, karşı çıkılamayan, söz götürmez.

MÜSTAĞRAK

Gark olmuş, dalmış, batmış.

MÜSTECÂB

Kabul gören.

N

NÂDİM

Pişman.

NÂHEMVÂR

Eğri, doğru olmayan.

NAKİ

Temiz, pâk, arif

NÂTÜVAN

Cansız, güçsüz.

NECAT

Kurtuluş.

NEFAHTÜ FÎHİ MİN RÛHİ

"Ona ruhumdan üflediğim zaman" (Hicr, 29. Ayet)

NEGAHAN

Ansızın, birdenbire.

NİKÂT

Noktalar, ince manalar.

NİŞİN

Oturan, oturmuş

NUKUD

Nakitler, akçeler.

NÛŞ

İçmek.

P

PERR’Ü BAL

Kol kanat.

PERTEV

Işık.

PERVÂNE

Işık etrafında dönen küçük kelebekler.

PİYÂLE

Kadeh, bardak.

R

RÂCİ

Geri dönen, yalvaran, rica eden, umutlu.

RE'FET

Acıma, merhamet etme, esirgeme.

REHNÜMÂ

Yol gösteren.

RUGAN

Parlak deri.

RÛZ-İ ŞEB KÂRIN

Gün ve geceyi yapan.

S

SABÛR

Çok sabırlı, günahkâr kullarını cezalandırmak da acele etmeyen, onların kendisine dönüşü için zaman tanıyan.

SAHN

Avlu.

SÂİ

Çalışan.

SÂLİK

Bir yola giren, bir tarikata bağlanan.

SÂKİ

Su ve içecek dağıtan.

SAMED

Her şey kendisine muhtaç olduğu halde, kendisi hiçbir kimseye ve hiçbir şeye asla muhtaç olmayan.

SÂYEBAN

Gölgelik.

SÂYE

Gölge.

SEB’A-I SEYYARELER

Yedi gezegen.

SERASER

Baştan başa, büsbütün.

SERDAR

Önder, Askerin başı, kumandan, komutan.

SEZA

Uygun, yaraşır, münasip.

SUBH’U MESA

Sabah-akşam.

SUK

Çarşı, pazar.

SÜLÛK

Bir yol tutma, tarikata girme.

T

TÂB

Mizaç, huy, parıltı.

TEDİB

Terbiye etme.

TEGANNÎ

Şarkı söylemek.

TURÛK

Yollar, tarikler.

U

UMUR

Aldırış etme, önem verme.

URMA

Vurmak.

UŞŞÂK

Âşıklar.

UYÛB

Kusurlar.

V

VİLDÂN

Yeni doğmuş çocuklar, kullar, köleler.

VE NAHNÜ AKREBÜ

"Biz ona şah damarından daha yakınız." (Kaf, 16.ayet)

Y

YEKSAN

Birlikte, bir olmak.

YEK

Tek, bir.

Z

ZENBUN

Günahkar, suçlu.

ZİBA

Güzel.

ZÜNÛB

Günahlar, suçlar.

Â

ÂBİD

İbadet eden.

ÂLEM-İ KÜBRA

En büyük alem.

ÂŞİYÂN

Kuş yuvası.

Ç

ÇERAĞ

Kandil, çıra.

ÇEŞM

Göz.

Ö

ÖZGE

Başka.

İ

İN’AM

Nimetlendirme.

İNBİSÂT

Sözde ve amelde zorlama ve yapmacıklık olmadan, kulun yaratıldığı huylarla sülûk etmesidir.

İREF NEFSEK

"Nefsini bil!"

Ş

ŞEKÛR

Az iyiliğe çok mükafat veren. Rızası için yapılan iyilikleri pek ziyadesiyle karşılık veren.

ŞEMS’Ü KAMER

Güneş ve ay

ŞEM

Mum, balmumu.

ŞER’İ ŞERÎF

Şerefli İslam Şeriatı

ŞEŞ

Altı (6).

ŞEYDA

Aşk çılgını, çok tutkun, aşık.

ŞEYHİ'Ş-ŞUYÛH

Şeyhlerin şeyhi.

ŞÜHÛD

Müşâhede etme, görme, şahid olma.